do strony glównej Domu Tanca

do Wędrowca nr 2


numer 2, przegląd artykułów 


Na wsi

Raj -  widowisko kolędnicze na Gody
Tekst  "Raju" pochodzi z Urzejowic k/Przeworska w Rzeszowskiem. Do dzisiaj służy za scenariusz inscenizacji odgrywanej po domach przez miejscową młodzież (chłopców i dziewczęta) w trakcie kolędowania w okresie Bożego Narodzenia.  Jest to jedna z niewielu wsi w Polsce, gdzie zwyczaj ten jest kultywowany. Na uwagę zasługuje fakt, że w Urzejowicach nie ma domu kultury.  Duszą przedsięwzięcia jest  Wiktor Balawender - strażak  i kościelny. Fragmenty "Raju" zostały sfilmowane  w dokumencie o tym samym tytule dla II programu TVP w 1999 r. (reż. Dariusz Gajewski). Kopia filmu znajduje się w archiwum Stow. "Dom Tańca".

ADAM: Ach Panie! Pozwól mi się zatrzymać choć na moment. To nie ja, to żona Ewa! Och godzino okrutna, czasie opłakany! Gdzie ja się podzieję, gdzie ja się obrócę? Z  tej wielkiej rozpaczy życie sobie skrócę. Przedtem mi służyły niewinne zwierzęta, leśne ptaszęta, a teraz wszystko stroni, ucieka. Gdzie się podziały te złociste kłosy? Z tej wielkiej rozpaczy wyrwę sobie włosy..
teksty pieśni:
W tym ogrodzie, w tym zielonym,wyrosła tam lilija; Skoczyła Kasiejka z zamku wysokiego;, Jechali, jechali Delegancia z wojny

Piotr Zgorzelski - Szkoła wiejskich skrzypków
o dzieciństwie i młodości muzykantów na Mazowszu i północnej Małopolsce w I poł. XX wieku
I I część pracy studenta etnografii UW.
..."Motyw wymykania się z domu do miejsc, w których była zabawa, wesele czy inna okoliczność, podczas której pojawiała się muzyka, przewija się w wielu wspomnieniach z dzieciństwa. Była to dobra okazja do podpatrywania uroczystości z udziałem kapeli lub pojedynczego instrumentalisty, pomimo że mogła za to spotkać kara, zarówno ze strony rodziny, jak i innych dorosłych, a zwłaszcza starszej młodzieży."
 
Jan Kędzierski - Powstanie muzyki rodziny Kędzierskich w Rdzuchowie
wspomnienie harmonisty radomskiego ze słynnego rodu Kędzierskich

W czytelni

Tadeusz Mayzner - Miasto i wieś w pieśni ludowej
Nowy dział  W czytelni otwiera nieco romantyczny tekst znanego międzywojennego muzykologa i popularyzatora folkloru, z przykładami nutowymi
"Piosenka-mieszczka bywa charakterystyczna, żywa, sarkastyczna, potrafi nieraz ubawić swym dowcipem, ale nigdy nie wzrusza nas pięknem, bo go po prostu nie posiada... "

W domu tańca

Remigiusz Mazur-Hanaj -Pokolenie nomadów
Historia węgierskiego ruchu domów tańca w encyklopedycznym skrócie + kilka anegdotycznych cytatów z ówczesnej prasy węgierskiej

Drabina do nieba

Uczyć dzieci chorału - rozmowa z Marcinem Bornusem-Szczycińskim 
rozmowa ze śpiewakiem, znawcą i propagatorem chorału, dyrektorem Festiwalu Muzyki Dawnej "Pieśń naszych korzeni" w Jarosławiu
"My już zapomnieliśmy, że w kościele można śpiewać pełną piersią. Otóż między innymi dlatego wracamy do śpiewania tradycyjnego, że jest one szalenie mocne, ekspresyjne, jak kiedyś klerycy powiedzieli po naszym koncercie - to jest „gregoriański hard rock”. Zabawne porównanie, ale coś w tym jest, przecież to jest śpiewanie całym sobą, całym głosem. Tak się wielbiło Boga zawsze i nie ma powodu teraz wielbić Go w sposób intelektualny, snuć jakąś cienką melodyjkę.

do użytku domowego

Kurpiowskie napoje - o kwasie, arbacie, kawie, psiwie, krupniku i miodzie
wg Adama Chętnika (1936)  i "Wędrowca" (1886)
Co na choince - instrukcja jak zrobić tradycyjne mazowieckie ozdoby choinkowe (pająk i ozdoby z pierza) w/g międzywojennego opisu Marii Gerson-Dąbrowskiej
Kolędy - teksty i nuty kolęd z Lubelszczyzny, Podlasia, Łęczyckiego i Rzeszowskiego ze zbiorów archiwum muzycznego DT oraz zbiorów Kolberga 
  • Tam przez poleńko, przez syroceńko
  • Co się świeci w nowej sieni
  • Przy zielunej łunce, przy ślicnyj dolinie
  • Najświętsza Panienka po świecie chodziła
  • Hej, hej lelija - Panna Maryja!
  • A posła ci była Matuchnicka Boża  teksty kolęd na stronie Domu Tańca
Pieśni polskie - opinie na temat płyty Fundacji Muzyka Kresów wypowiadają Andrzej Bieńkowski, Adam Strug, Antoni Beksiak, Katarzyna Andrzejowska - de Latour, Beata i Bronek Wojtkowscy oraz Remigiusz Mazur-Hanaj.
Leokadia Komornik – Opowieści andrzejkowe
zwyczaje andrzejkowe opisane w poetyckiej formie przez Leokadię Komornik  z Roztocza

Poezja przydrożna